..روضه الزهرا.. »»چه حاجت به واسطه ای میان ما و خدا هست؟
چه حاجت به واسطه ای میان ما و خدا هست؟

چه حاجت به واسطه میان ما و خدا هست؟

«انما وليكم الله و رسوله» كه مي‌فرمايد: والذين آمنوا الذين يقيمون الصلوه و يوتون الزكاه و هم راكعون»

چنانچه طبراني از علماي عامه در كتاب اوسط از عمار ياسر نقل كرده كه فقيري نزد علي(ع) آمد درحالي كه علي(ع) به نماز مشغول بود. چيزي خواست. علي عليه السلام نيز انگشتر خود را بيرون آورد و به او داد. سپس اين آيه نازل گشت.

از بين عالمان اهل سنت(عامه) ابوبكر رازي در كتاب احكام القرآن، ابن ابي حاتم در تفسير خود، موفق بن احمد در كتاب المناقب، ابن التبع در كتاب معرفه اصول الحديث، واحدي در كتاب اسباب النزول، سمعاني در كتاب فضائل الصحابه، ابوبكر بیهقی در كتاب النيف، محمد الفتال در كتاب التنوير و الروضه، نظيري در كتاب الخصائص، فلكي در كتاب الابانه كه همگي از منابع مهم اهل سنت است و مفسرين عاليقدر عامه مثل: ثعلبي، ماوردي، قشيري، قزويني، نيشابوري، فلكي، ابومسلم اصفهاني همگي در تفاسير خود تصريح دارند كه اين بخش از آيه درباره اميرالمؤمنين علي -عليه السلام- نازل شده است.

خداي حكيم در سوره مائده آيه ٣٩ مي‌فرمايد:
«يا ايها الذين آمنوا اتقو الله و ابتغوا اليه الوسيله»
اي اهل ايمان از خدا بترسيد و وسايلي را بجوييد براي توسل به او.

اين آيه تصريح دارد كه با وساطت وسايلي كه لاجرم اولياء حق هستند، بايد به درگاه خداوند راه جست. و حضرت صديقه طاهره، زهراي مرضيه بنت رسول الله (سلام الله عليها) در ابتداي خطبه عظیم خود كه در حضور مهاجرين و انصار قرائت فرمودند، مي‌فرمايند:‌
و احمد الله الذي لعظمته و نوره يبتغي من في السموات و الارض اليه الوسيله و نحن وسيله في خلقه.
حمد مي‌كنم خداي را كه از پرتو نور عظمتش بندگي مي‌كنند اهل آسمانها و زمين و هدف تمام آنها، جست‌وجوي وسيله و راه براي نزديكي به ذات اقدس اوست و ماييم وسيله به سوي او در ميان خلق
«انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا »
به درستي كه خداوند اراده كرده است كه ناپاكي را از شما اهل بيت پيامبر دور گرداند و شما را براي خود پاك و مطهر قرار مي‌دهد.

بسياري از دانشمندان و عالمان سني تصريح دارند كه اهل بيت پيامبر-صلي الله عليه و آله- كه صاحب مقام عصمت ومصون بودن از ناپاكي خوانده شده‌اند، دختر و دو فرزند و داماد او هستند زيرا در ماجراي مباهله با كشيشان نجراني، به مصداق اهل بيت اشاره رفته است‌:
«فمن حاجك فيه من بعد ماجائك من العلم فقل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائكم و نسائنا و نسائكم و انفسنا و انفسكم ثم نبتهل فنجعل لعنه الله علي الكاذبين
قرآن مجيد خطاب به پيامبر مي‌گويد: اي پيامبر پس از اينكه با اينان گفت و گوي علمي و احتجاج كردي و اتمام حجت نمودي و حق را نپذيرفتند، بگو بياييد، شما با فرزندانمان و ما فرزندانمان و شما با زنانتان و ما با زنانمان و شما با نفس‌هايتان و ما با نفس‌هايمان تا مباهله كنيم (برهم نفرين كنيم)‌ تا هر كس كه باطل و دروغگوست خداوند او را لعنت كند.

در ماجراي مباهله آمده است كه صبح روز مباهله، پيشوا و بزرگ كشيشان مسيحي نجران به ياران خود گفت: برويد ببينيد اين مرد كه مدعي پيامبري است، با چه كساني براي مباهله مي‌آيد؟
فرستاده پيشواي مسيحيان پس از دقايقي بازگشت و گفت: محمد (ص) با دختر و دو نوه و داماد و پسر عمويش براي مباهله آمده است. پيشواي مسيحيان پس از لختي انديشيدن گفت: مردي كه فرزندان خود را در معرض نفرين قرار مي‌دهد، حتما راست مي‌گويد و پيامبر است. ما با او مباهله نخواهيم كرد. تمامي منابع تاريخ اسلام اذعان دارند كه روز مباهله و براساس آيه مباهله، پيامبر با فاطمه زهرا (س) و با حسنين (ع) و با علي مرتضي (ع) به مباهله آمد و با اين حركت، مصداق اهل بيت را نمايان كرد.


ابن حجر عسقلاني از دانشمندان و مفسران بزرگ اهل سنت، در كتاب صواعق باب ١١ ضمن بيان داستان و برشمردن يك به يك همراهان پيامبر (ص) در پاسخ به سئوال مورد نظر مي‌گويد: علي مرتضي نفس پيامبر است و با پيامبر اشتراك وجودي و نفسي دارد و قرآن به اين مهم اشاره كرده است. ماجراي وحدت نفساني پيامبر (ص) و علي (ع) در روايات متعددي از قول رسول الله (ص) مطرح شده است.

جلال الدين سيوطي، از دانشمندان بزرگ سني مذهب در كتاب الدّرّ المنثور از قول ابن عباس نقل مي‌كند:
قال رسول الله (ص): ان القرآن اربعه ارباع فربع فينا اهل البيت خاصا و ربع حلال و ربع حرام و ربع فرائض و احكام والله انزل في علي عليه السلام كرائم القرآن»

«قرآن چهار قسمت است: يك ربع آن مخصوص اهل بيت است. يك ربع آن براي بيان امور حلال و يك ربع براي بيان محرمات و يك ربع فرائض و احكام است. به خدا قسم نازل گرديده درباره علي (ع) كرائم قرآن .»

نافع بن ابي الحمير مي‌گويد: هشت ماه در خدمت پيامبر بودم (چنانكه ابوبرزه نيز نقل مي‌كند، هفده ماه در خدمت رسول الله (ص) بودم و) هر وقت براي نماز از خانه خارج مي‌شدند، مقابل درخانه فاطمه (س) مي‌آمد. با انگشت خود، خانه را نشان مي‌داد و با صداي بلند مي‌فرمود:
السلام عليكم يا اهل البيت و رحمه الله و بركاته. انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا
براي بيان جايگاه و نقش معرفتي اهل بيت (ع) حديث معروف ثقلين را كه از جانب همه فرق بيان شده، مطرح خواهم نمود:‌
قال رسول الله (ص)
اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي اهل بيتي لن يفترقا حتي يردا عليّ الحوض. من تمسك بها فقد نجي و من تخلف عنها فقد هلك ما ان تمسّكتم بها لن تضلوا ابدا
به درستي كه مي گذارم در ميان شما دو چيز بزرگ را كه كتاب خدا و عترت من است. اين دو هرگز از هم جدا نمي‌شوند تا در كنار حوض بر من وارد شوند. هر كس توسل به آن دو بنمايد پس نجات يافته است و هركس از‌ آن دوري گزيند، پس هلاك شود. كسي كه به آن دو تمسك نمايد هرگز گمراه نخواهد شد.

براي اثبات سنديت اين حديث شريف، قول روشن دانشمند بزرگ سني ابن حجر مكي كفايت مي‌كند كه در كتاب صواعق محرقه – فصل دوم – ص ٩٠ – ٨٩ گفته است:
اعلم ان لحديث التمسك بالثقلين، طرقا كثیره و ردت عن نيف و عشرین اصحابنا. بدان براي حديث تمسك به ثقلين راه‌هاي فراوان وجود دارد ( مقصود از راه، سلسله سند يعني زنجيره روات يك حديث است) كه نقل شده توسط بيش از ٢٤ نفر از اصحاب.
هم چنين اين حديث توسط: ترمذي، امام احمد بن حنبل، طبراني و مسلم از بزرگان عامه نقل شده است و علاوه بر اينها تمامي ارباب صحاح سته به طور مبسوط در كتب خود آن را نقل كرده‌اند.
امام احمد ثعلبي كه امام اصحاب حديث و از اكابر علماء عامه است، در تفسير خود ذيل آيه «مودت» آورده است كه محبت و مودت اهل بيت طهارت از جمله اصول دين و اركان اسلام است و هركس خلاف اين عقيده را داشته باشد، كافر و از دين اسلام خارج و ناصبي است. دليل بر اين ادعا، خبري است كه عبدالله بن حامد اصفهاني به اسناد خود از جريربن عبدالله بجلي روايت نموده كه پيامبر (ص) فرمود:
«من مات علي حب آل محمد مات شهيدا. الا و من مات علي حب آل محمد مات مغفورا له. الا و من مات علي حب آل محمد مات تائبا. الا و من مات علي حب آل محمد مات مومنا مستكمل الايمان. الا و من مات علي حب آل محمد بشره ملك الموت بالجنه ثم منكر و نكير.

الا و من مات علي حب آل محمد يزف الي الجنه كما تزف العروس الي بيت زوجها. الا و من مات علي حب آل حمد فتح له في قبره بابان الي الجنه. الا و من مات علي حب آل محمد جعل الله قبره مزار ملائكه الرحمه. الا و من مات علي حب آل محمد مات علي السنه و الجماعه. الا و من مات علي بغض آل محمد جاء يوم القيمه مكتوبا بين عينيه آيس من رحمه الله. الا و من مات علي بغض آل محمد مات كافرا. الا و من مات علي بغض آل محمد لم يشم رائحه الجنه»

هر كسي كه بميرد بردوستي آل محمد، مرده است شهيد و توبه كننده از گناه و آمرزيده شده و مومني كه داراي ايمان كامل باشد و رحمت گرديده و كسي كه بميرد بردوستي آل محمد بشارت مي‌دهد او را عزرائيل و منكر و نكير به بهشت. و كسي كه بميرد بر دوستي آل محمد. ميرود به سوي بهشت، هم چنان كه عروس مي‌رود به سوي خانه شوهرش. و كسي كه بميرد به دوستي آل محمد، باز مي‌شود در قبر او دو در به سوي بهشت و كسي كه بميرد به دوستي آل محمد خداوند قبر او را زيارتگاه ملائكه رحمت قرا رمي‌دهد و كسي كه بميرد به دوستي آل محمد مرده است بر سنت و جماعت. كسي كه بميرد بر دشمني آل محمد، روز قيامت بين دو چشم او نوشته خواهد شد، نا اميد از رحمت خدا. و كسي كه بميرد بر دشمني آل محمد، كافر مرده است و كسي كه بميرد بر دشمني آل محمد استشمام نمي‌كند بوي بهشت را.

كواشكي در تفسير خود موسوم به تبصره ازضحاك و عكرمه كه از مشاهير مفسرین عامه‌ا‌ند، روايت كرده كه رسول الله (ص) فرمود: لا اسئلكم علي ما ادعوكم اليه اجرا الا ان تحفظوني في قرابتي علي و فاطمه و الحسن و و الحسين و ابنائهما من از براي ارشاد شما به سوي حق مزدي نمي خواهم مگر اين كه براي خاطر من احترام نماييد اقارب و خويشان مرا و آنها هستند: علي، فاطمه (س) ‌و حسن و حسين و اولاد و ذريه آنها.

قال رسول الله : انما مثل اهل بيتي فيكم كمثل سفينه نوح من ركبها نجا و من تخلف عنها هلك
به راستي كه مثل اهل بيت من در ميان شما، چونان كشتي نوح است كه هر كس بر آن نشست نجات يافت و هر كس كه از آن دوری گزيد به هلاكت رسيد.

اين حديث مبارك در صحيح مسلم، مسند احمد حنبل، «حليه الاولياء» حافظ ابونعيم، «استيعاب» ابن عبدالبر، «الفصول المهمه» ابن صباغ مالكي، مستدرك حاکم جلد
۳
و «ينابيع الموده» سليمان بلخي حنفي، باب ٤ و بسياي ديگر از منابع آمده است.


اين حديث شريف را نيز حافظ ابن حجر مكي با تمام تعصبي كه در مذهب اهل سنت دارد، در صواعق محرقه، از ابوشيخ ديلمي نقل كرده است كه فرمود:‌
قال رسول الله (ص): من لم يعرف حق عترتي من الانصار و العرب فهو لاحدي ثلاث: اما منافق و اما ولد زانيه و اما امرء حملت به امه في غير طهر.
كسي كه حق عترت مرا نشناسد از انصار و عرب، پس او يكي از اين سه گروه خواهد بود: يا منافق است يا ولدالزنا يا ولد حيض است.

در منابع اهل سنت، ذيل تفسير و تاويل آيه مباركه مباهله، چنين آمده است كه:
قال رسول الله (ص): ان الله عز و جل، جعل ذريه كل نبي في صلبه و جعل ذريتي في صلب علي بن ابي‌طالب.
خداوند بلند مرتبه، ذريه هر پيامبري را در صلب خود او قرارداده است و ذریه و نسل مرا در صلب علي بن ابي طالب قرار داده است.
اين حديث شريف نبوي كه ذريه پيامبر و اهل بيت او را معرفي و مشخص مي‌كند، در اين دسته از منابع اهل سنت آمده است:
- كفايت الطالب، محمد بن يوسف گنجي شافعي
- صواعق محرقه، ابن حجر مكي
- مناقب، خطيب خوارزمي

هم چنين نقل كرده‌اند:
«قال رسول الله (ص) ابناي هذان ريحانتان من الدنيا، ابناي هذان امامان قاما او قعدا»
اين دو پسر، ريحانه و گل و ثمره وجود من در دنيا هستند. اين دو پسرم، هر دو امام هستند.‌چه قيام كنند و چه بنشينند.
منابع اين حديث نيز در مجموعه روايات عامه چنين است:
- كتاب مناقب، خطيب خوارزمي
- موده القربي، ميرسيد علي همداني شافعي
- مسند امام احمد بن حنبل
- ينابيع المواده، سليمان حنفي بلخي

سایت الف

نظرات شما